Emeklilerle ilgili çok sayıda sendika ve dernek var. Statüsünü tartışmayalım. Dernekti sendikaydı, üyesi azdı, çoktu. Mesele bu değil, emeklinin boş tenceresidir. Bu dernek ve sendikalar emeklilerin talepleri için öyle yada böyle, az yada çok mücadele ediyorlar. Bugün emekliler maaş almıyor; adeta hayatta kalma parası alıyor. Pazara çıkıyor, eli boş dönüyor. Eczaneye gidiyor, ilacını eksik alıyor. Doğalgazı kısmak zorunda kalıyor. Kira, fatura, gıda… Hiçbiri emekli maaşına sı

Dayanışma Nerede? “Sınıf dayanışması” denince insanın aklına güçlü bir yumruk gelir. Birlikte kalkmış, birlikte vurmuş, birlikte direnmiş işçiler… Omuz omuza yürüyen kalabalıklar… Bir fabrikada başlayan kıvılcımın ülkeye yayılması… Ama ne yazık ki bugün bu kavram, gerçek bir hayatın içinden değil; daha çok kürsülerin, afişlerin, bildirilerin içinden konuşuyor. Sendikacıların dilinden düşmez: “İşçi sınıfı dayanışması!” Sosyalist partiler sık sık tekrarlar: “Dayanışma büyütülme

Taksim: Sloganla Mücadele, Bayrakla Teslimiyet Türkiye’de 1 Mayıs yaklaştıkça aynı manzara belirir. Tartışmalar başlar: “1 Mayıs alanı Taksim’dir!” diyenler haftalar boyunca meydanı sahiplenmeye çalışır. Sosyal medyada, basında, her fırsatta mücadeleci bir görüntü verirler. Ama önemli olan bu süreçte kendini vitrine koymak, “biz en mücadeleciyiz” demektir. Gerçekler ise 1 Mayıs günü Taksim mücadelesi verenler ve vermeyenler olarak ortaya çıkar. Ellerinde bayrakla gösterilen

Bir gün Nasrettin Hoca’nın canı et ister… Hikâyeyi bilirsiniz. İki kilo et alınır, eve bırakılır. Akşam sofraya gelince et yoktur. Gerekçe hazırdır: “— Kedi yedi.” Hoca teraziyi getirir, kediyi tartar. Sonuç tam iki kilo. Ve o meşhur soru gelir: “— Peki kedi buysa et nerede, et buysa kedi nerede?” Bugün bu fıkra artık sadece güldüren bir hikâye değil. Neredeyse çalışma hayatını anlatan bir hesap yöntemine dönüşmüş durumda. Çünkü artık sofradaki et gibi, işçinin zammı da ortad

1 MAYIS YAKLAŞIYOR Söylem ve Gerçeklik 1 Mayıs, İşçi Sınıfının uluslararası birlik, mücadele ve dayanışma günü yaklaşıyor. Ve yine o tanıdık cümleler dolaşıma girecek. “Taksim Meydanı...” Hazır mısınız? Pılını pırtısını toplayıp Ankara’ya kaçan DİSK çıkıp, her yıl olduğu gibi; “Valilik ile görüşüyoruz, Taksim için başvuru yapacağız” diyecek. Günler geçecek... Her yıl olduğu gibi “Taksim” denecek, “Vazgeçmeyeceğiz” denecek. Ama yine her yıl olduğu gibi bu süreçte sınıf mücadel

Herkes Haklıysa… Herkes o kadar kendi baktığı pencereden haklı ve doğru söylüyor ki, karşı çıkamazsın. Karşı çıkmayada kapalıdır... Birini dinlersin, anlattıkları yerli yerindedir. Kendi deneyimi, kendi yaşadıkları, kendi gördükleri içinde bir tutarlılığı vardır. Tabii sen hiç birşey söylemediğin sürece... Onu gerçekten anlamak istiyorsan, onun baktığı pencereden bakman gerekir. Ancak o zaman söylediklerinin neden doğru göründüğünü kavrayanilirsin. Öyle söyler. Ama mesele ora

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’ne Giderken: Kadının Kurtuluşu Neye Bağlı? Öncelikle şunu söyleyelim. 8 Mart, "Dünya Kadınlar Günü” değil, “Dünya Emekçi Kadınlar Günü”dür. 8 Mart, tarihsel anlamıyla ezilen, sömürülen, baskıya boyun eğmeyen yiğit, onurlu ve mücadeleci emekçi kadınların günüdür. Her yıl 8 Mart yaklaşırken aynı sorular yeniden gündeme geliyor: Kadınlar neden öldürülüyor? Neden işsizler ordusunda kadınların sayısı artıyor? Neden milyonlarca kadın şiddet ve taci

Sendikalar Son Çare Değil, İlk Adım Olmalı İşçiler için sendika, genel olarak ne zaman akla geliyor? İşten atıldığında. Tazminatı verilmediğinde. Mobbinge uğradığında. Aylarca ücretini alamadığında. Yani çoğu kez her şey olup bittikten sonra. Yanlış anlaşılmasın bu aşamada neden sendikaya gidiliyor demiyorum. Gitmelidir. Ama şunu diyorum. Sendika, yangın çıktıktan sonra aranan itfaiye değildir. Yangının çıkmasını zorlaştıran, kuralları baştan koyan güç olmalıdır. Bugün en bü

SOSYAL MEDYA MAHALLESİ Solcuların yaşadığı mahalle ile işçilerin yaşadığı mahalle aynı değil. Ayrı iki bölgeden söz etmiyorum... Bu bir sokak meselesi değil; bir söylem ve algı meselesi. Bugün bir de dijital mahalle var artık. Ve hayatı yönetiyor... İşçi sosyal medyada solcuları çokda takip ettiği söylenemez. Solun yazdığı uzun analizleri, kavramsal tartışmaları görmez. Görse bile durup okumaz. Onun takip ettiği hesaplar başkadır. Belki futbol, belki gündelik haber, belki din

SENDİKA AİDATI HİZMET BEDELİ DEĞİLDİR Sendika Aidatı Hizmet Bedeli Değildir Son dönemde işyerlerinde sıkça dile getirilen bir düşünce var: “O kadar aidat ödüyoruz, karşılığını alalım.” İşte tam burada bir kavram karışıklığı başlıyor. Çünkü sendika aidatı bir hizmet bedeli değildir. Bir üyelik ücreti değildir. Bir abonelik sistemi hiç değildir. (İşçi sarı sendikacıların istediği gibi yada sarı sendikal anlayışa göre düşünmemeli ve onlara göre davranmamalıdır...) Aidat, mücadel

MÜCADELE SAHADA BAŞLADI, AÇIKLAMA MASADA GELDİ Migros Depo İşçileri... Bir Tarafta Mücadeleci DGD-SEN, Diğer Taraftan Sarı Tez Koop İş Sendikası Günlerce Türkiye’nin dört bir yanında Migros depo işçileri iş bıraktı. Depo önlerinde eylemler yapıldı. Sevkiyatlar durdu. İşçiler gözaltına alındı. Baskıya rağmen geri adım atılmadı. DGD-SEN öncülüğünde yürütülen bu mücadele, yalnızca bir ücret meselesi değil, yıllardır süren taşeron ve güvencesizlik düzenine karşı açık bir itirazdı

Enflasyon Kimin Hayatına Göre? İTO, ENAG ve TÜİK Ocak ayı enflasyonunu açıkladı. Rakamlar ortada. Ama ortada olmayan bir şey var: Bu enflasyon kimin hayatına göre hesaplandı? Çünkü bu üç kurum “Ocak ayı enflasyonu” derken aslında aynı şeyi ölçmüyor. Ölçülen şeyler farklı olunca çıkan sonuçların farklı olması da kaçınılmaz. Asıl sorun, bu rakamlar açıklanırken halkın hayatına dair çok temel soruların cevapsız bırakılmasıdır. Mesela; Hangi ürünler baz alındı? Gıda sepetinde nel

Big Mac Endeksi Nedir? Türkiye’de Gıda Pahalılığı ve Ücret Gerçeği Big Mac, yalnızca McDonald’s menüsündeki bir hamburger değildir. Aynı ürünün, aynı içerikle, dünyanın neredeyse her ülkesinde satılıyor olması nedeniyle yıllardır ekonomik karşılaştırmalar için kullanılan sembolik bir ölçüttür. Big Mac Endeksi adı verilen bu yaklaşım, ülkelerdeki fiyat düzeylerini, paranın alım gücünü ve yaşam maliyetini karşılaştırmayı amaçlar. Basitliği nedeniyle sıkça başvurulur; ancak bu

Kariyerizm bir hastalıktır, sendikacılıkta ihanet... Sadece bireyi değil, dokunduğu her alanı çürüten bir hastalık… Ama sendikal mücadele içinde ortaya çıktığında, artık bir hastalık olmaktan çıkar, doğrudan bir sınıf ihaneti hâline gelir. Çünkü burada mesele yalnızca birinin yükselme hırsı değildir; burada mesele, işçinin ekmeği, onuru ve geleceği üzerinden makam devşirmektir. Bu tipler sendikal mücadelenin içinden “sarı sendikacıları” üretir. İşçiyi satan, kendi işçiliğini

ELEŞTİRİ 'KIRMIZI PAZARTESİ' İşçiler, genel olarak sendikalarını eksikleri üzerinden değerlendirir. Normaldir. Kazanımları ise çoğu zaman yok sayarlar. Hatta bu kazanımlar, bir süre sonra sanki işveren tarafından verilmiş gibi düşünülmeye başlanır. Sendika olmazsada bu hakları işverenin vereceği algısı oluşur. Bu değerlendirmeye, sınıf mücadelesinde fiilen yer almayan kimi sol çevreler de kolayca destek verir. Oysa bu yaklaşım, sendikal mücadeleyi güçlendirmekten çok, onu bal

Sendikanın Yetkisine İtiraz Her Ülkede Var mı? Evet, birçok ülkede sendikanın toplu pazarlık için “yetki aldım” demesine karşı itiraz mekanizmaları vardır. Ancak itirazların kapsamı, süresi ve işçiyi koruma biçimi, Türkiye’den köklü biçimde farklıdır. Türkiye’de itirazlar aylarca, hatta yıllarca sürebilir. Bu süre boyunca işçiler hiçbir koruma altında değildir. Toplu sözleşme süreci durur, işverenin baskısı serbest kalır. Dünyada ise tablo genellikle tersidir: İtirazlar kısa

İŞKOLU BARAJI Sendikaların örgütlenmesinin önünde çok büyük engeller vardır. İşçiye sendika hakkı anayasa ve yasalarla güvence altına alınmış gibi görünür; ancak sendikalaşma oranları gerçeği açıkça ortaya koymaktadır. Bu hak, büyük ölçüde kâğıt üzerinde kalmaktadır. Yetki itirazları, yılları bulan mahkeme süreçleri, işyerinde çoğunluğu sağlama koşulu, işkolunun keyfi biçimde değiştirilmesi, sendikalaşmak isteyen işçilerin işten atılması ve bunun denetlenmemesi, grevlerin yas

İSTANBUL İstanbul, milyonlarca işçinin birbirini tanımadığı şehir. Aynı servise binen, aynı vardiyada ter döken insanlar birbirinin adını bilmez. Yan yana yaşar, birlikte yaşayamazlar. Oysa ne kadar tanıdıktırlar birbirlerine, bir kardeş kadar yakın… Kalabalık büyür, dayanışma küçülür. İstanbul koca bir köydür. Ama köyünde evi yoktur, bacası tütmez. Tarlası yoktur, bağı bostanı yoktur. Toprağı yoktur ama sırtında dünya kadar yük vardır. Ürettiği, temizlediği, hizmetini verdiğ

KAPİTALİZM DEDİĞİN NEDİR Kİ? Bir tarafta işsizlik, bir tarafta pahalılık… Bir tarafta açlık sınırının altına itilmiş asgari ücret ve bu ücret ortalama işçi ücreti olmuş. Diğer tarafta açlık sınırına bile yaklaşmayan emekli maaşları. Ve bu ücretlerle hayatını devam ettirmeye çalışan insanlar... Ve bu düzende insana şunu dedirten bir akıl: “En düşük emekli ücreti en azında açlık sınırının altında ki asgari ücret kadar olsun." İşte kapitalizm tam olarak budur. Yoksulluğu yarıştı

İşçi Direnişleri ve Sınıf Dayanışması Sınıf dayanışması iyidir... Sınıf dayanışması olmadan da direnişler kazanılabilir, ama umut vermez. Ve hatta işçileri yalnızlaşlatırabilir. Bugün işçi direnişlerine bakıldığında sıkça şu tabloyla karşılaşıyoruz: Direniş alanına dayanışma ziyaretleri yapılıyor. Sözler veriliyor. “Mücadelenizi sahipleniyoruz.” Güzel bir söz. Umut veriyor. “Direnişiniz zaferle sonuçlanana kadar yanınızdayız.” Bu daha güzel bir söz. İşçinin direncini artırıyo